Το σπήλαιο Καλαμάκια στη Μάνη

Οστά και εργαλεία από Νεάντερταλ εντόπισε πριν λίγο καιρό  μια ομάδα Ελλήνων και ξένων ερευνητών στο σπήλαιο Καλαμάκια, στη δυτική ακτή της Μάνης. Η ανακάλυψη έρχεται να ενισχύσει την πεποίθηση των επιστημόνων για την ισχυρή παρουσία των Νεάντερταλ, συγγενών του ανθρώπου, στη Μάνη κατά την
Ύστερη Πλειστόκαινο εποχή, καθώς στο γειτονικό σπήλαιο Λακωνίς έχει ήδη ανακαλυφθεί ένα δόντι από Νεάντερταλ.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό για θέματα ανθρώπινης εξέλιξης Journal of Human Evolution, έγινε με επικεφαλής την παλαιοανθρωπολόγο Κατερίνα Χαρβάτη του γερμανικού πανεπιστημίου «Έμπερχαρντ Καρλς» του Τίμπιγκεν, ενώ στην έρευνα συμμετείχαν ο Ανδρέας Ντάρλας και η Ελένη Ψαθή από τις Εφορείες Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας της Βόρειας και της Νότιας Ελλάδας αντίστοιχα, καθώς και άλλοι Γερμανοί και Αμερικανοί ερευνητές.

Το μεσο-παλαιολιθικό σπήλαιο Καλαμάκια, που φτάνει σε βάθος 20 μέτρων, ανασκάφηκε για πρώτη φορά την περίοδο 1993-2006 από μια διεπιστημονική ομάδα Ελλήνων και Γάλλων ερευνητών της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας και Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Παρισιού. Τα ευρήματα (λίθινα εργαλεία, πλούσια πανίδα και ανθρώπινα οστά) στη συγκεκριμένη τοποθεσία χρονολογούνται προ 39.000 έως 100.000 ετών περίπου και βρίσκονται σε διάφορα γεωλογικά στρώματα, που αντιστοιχούν σε διαφορετικές εποχές.

Μεταξύ άλλων, ανακαλύφθηκαν δέκα δόντια κι ένα τμήμα κρανίου, που προέρχονται από τουλάχιστον οκτώ ενήλικα άτομα και παιδιά, που θεωρούνται Νεάντερταλ με βάση την μορφολογία των οστών, καθώς και με βάση τα ίχνη της τροφής πάνω σε αυτά, που παραπέμπουν σε διατροφή παρόμοια με εκείνη των Νεάντερταλ.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι στη Μάνη οι Νεάντερταλ και οι πρόγονοι του συγχρόνου ανθρώπου (Homo sapiens) είχαν την ευκαιρία να διασταυρώσουν τους δρόμους τους και πιθανώς να αλληλεπιδράσουν. Οι Νεάντερταλ εισήλθαν στο έδαφος της Ευρώπης πολλές δεκάδες χιλιάδες χρόνια πριν τους προγόνους μας και έζησαν στη «γηραιά ήπειρο» έως πριν από 35.000 χρόνια τουλάχιστον (σε μερικά απομονωμένα μέρη, όπως η Ιβηρική χερσόνησος ίσως και έως πιο πρόσφατα).

«Η Ελλάδα βρίσκεται ακριβώς πάνω στην πιο πιθανή διαδρομή εξάπλωσης στην Ευρώπη των πρώτων συγχρόνων ανθρώπων και των πιο πρώιμων ανθρωπιδών από την Αφρική μέσω της εγγύς Ανατολής», δήλωσε η Κατερίνα Χαρβάτη, σύμφωνα με το Live Science. «Επίσης βρίσκεται στην καρδιά μιας από τις τρεις Μεσογειακές χερσονήσους της Ευρώπης, που λειτούργησαν ως καταφύγια για ζωικά και φυτικά είδη, συμπεριλαμβανομένων των ανθρωπίνων πληθυσμών, στη διάρκεια της εποχής των παγετώνων, δηλαδή υπήρξαν περιοχές όπου τα είδη και οι πληθυσμοί κατάφεραν να επιβιώσουν στη διάρκεια των χειρότερων περιόδων επιδείνωσης του κλίματος», πρόσθεσε.

«Μέχρι πρόσφατα, πολύ λίγα πράγματα ήταν γνωστά για την απώτερη προϊστορία στην Ελλάδα, κυρίως επειδή η αρχαιολογική έρευνα στη χώρα έχει εστιαστεί στην κλασική και σε άλλες πιο πρόσφατες περιόδους», όπως επεσήμανε η Ελληνίδα παλαιοανθρωπολόγος.

Όπως έδειξε η έρευνα, ακόμα και στο απόγειο των παγετώνων, στο σπήλαιο Καλαμάκια στη Μάνη επικρατούσε ένα ήπιο κλίμα, που επέτρεπε τη διαβίωση πολλών ζώων (ελάφια, αγριόχοιροι, λαγοί, ελέφαντες, νυφίτσες, αλεπούδες, λύκοι, λεοπαρδάλεις, αρκούδες, γεράκια, οχιές, χελώνες, βάτραχοι κ.ά.). Τα εργαλεία που βρέθηκαν περιλαμβάνουν ξέστρα από πυρόλιθο, χαλαζία και κοχύλια, ενώ τα λίθινα εργαλεία έχουν σχήμα τυπικό των τεχνουργημάτων των Νεάντερταλ.

Τα 14 οστά που ανακαλύφθηκαν περιλαμβάνουν τμήματα ποδιών με ίχνη από δαγκώματα πάνω τους, ενώ τα δόντια, που μοιάζουν έντονα να προέρχονται από Νεάντερταλ, φέρουν πάνω τους σημάδια, τα οποία δείχνουν ότι οι παλαιολιθικοί εκείνοι κάτοικοι του σπηλαίου ήταν τόσο κρεατοφάγοι όσο και φυτοφάγοι.

Η Κατερίνα Χαρβάτη και οι συνεργάτες της σχεδιάζουν νέες έρευνες σε άλλα μέρη της Ελλάδας για να ρίξουν περισσότερο φως στη συνύπαρξη Νεάντερταλ και συγχρόνων ανθρώπων. Εξέφρασε μάλιστα την αισιοδοξία της ότι «θα υπάρξουν συναρπαστικές ανακαλύψεις στα επόμενα χρόνια».

Link: Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία (με συνδρομή) στη διεύθυνση: http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0047248413000365

Ο Κωνσταντίνος Θ’, 1042 – 1055 Ο Μονομάχος – ο οποίος από την απομόνωση της εξορίας βρέθηκε στον αυτοκρατορικό θρόνο να συμβασιλεύει με τις δύο γηραλέες αυτοκράτειρες (Ζωή και Θεοδώρα), καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια της Κωνσταντινούπολης. Κατά τον Ζωναρά, ο Μονομάχος υπήρξε την ώραν υπέρλαμπρος, ωραίος σαν τον Αχιλλέα, χωρίς όμως να διαθέτει και κάποια από τις αρετές του ομηρικού ήρωα. Υπήρξε άνθρωπος εύθυμος, ομιλητικός, εκλεπτυσμένος, ευγενικός και συμπαθητικός. Αγαπούσε τις χαρές και τις απολαύσεις της ζωής και διακατέχονταν από τη διακαή επιθυμία να ζήσει βίον φιλήδονον και απολαυστικόν (Μιχαήλ Ψελλός). Προκειμένου να πραγματοποιήσει αυτές τις επιθυμίες του, κατασπαταλούσε το δημόσιο χρήμα με πλήρη ασυνειδησία. Συγχρόνως, διασπάθιζε το δημόσιο χρήμα σε γενναίες παροχές προς τους ευνοούμενους και προς τις ευνοούμενες.

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΠΡΙΝ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ Θ΄ΜΟΝΟΜΑΧΟ

H ευημερία και η παντοδυναμία του βυζαντινού κράτους κατά τη βασιλεία της μακεδονικής δυναστείας μετατράπηκε σταδιακά σε περίοδο κρίσης. Κύρια αιτία στάθηκε η έλλειψη ισχυρής Συνεχίστε την ανάγνωση

Πώς έπληξε η βόμβα το μνημείο του παγκόσμιου πολιτισμού για να το μάθει και ο ανιστόρητος Αλβανός πρωθυπουργός

Του Τάσου Κ. Κοντογιαννίδη
akontogiannidis@yahoo.gr
Ο Αλβανός πρωθυπουργός είχε γράψει τον περασμένο Νοέμβρη, ότι μια γκραβούρα μας θυμίζει ότι το μνημείο στην Ακρόπολη, ο Παρθενών, «αν είναι ακόμα ζωντανό προς χάρη του κόσμου και της κοινότητας του, αυτό οφείλεται στο κουράγιο και το όραμα του αλβανού αρχιεπισκόπου της Αθήνας Γκιέργκι Ντουσχαμάνιτ, ο οποίος το 1686 διαπραγματεύθηκε με τον βενετσιάνικο στόλο του Φραντσίσκο Μοροζίνι να μην βομβαρδισθεί η πόλη, παρ’ ότι εκεί βρισκόταν η τουρκική φρουρά… Συνεχίστε την ανάγνωση