Monthly Archives: Μάιος 2012





ΜΑΤΩΝΕΙ Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΩΝ ΚΩΝ/ΠΟΛΙΤΩΝ… 559 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑΣ ΣΕ ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΧΕΡΙΑ

«Ο νους μου και ο λογισμός συγχύζεται να γράψει, να στιχοπλέξει αστοχεί την Άλωση της Πόλης/ Εσείς βουνά θρηνήσετε και πέτρες ραγισθείτε και ποταμοί φυράσατε και βρύσες ξεραθείτε/ γιατί εχάθη το κλειδί όλης της Οικουμένης, το μάτι της Ανατολής και της Χριστιανοσύνης» Πόσα και πόσα ποιήματα δεν έχουν γραφεί για τη Βασιλίδα των πόλεων, για τα κάλλη της, τον πολιτισμό της, την άλωσή της. Κάθε φορά που έρχεται ο Μάης και ανθοβολούν οι κήποι, που η γη ντύνεται στα γιορτινά της, η πικρή μνήμη της άλωσης της Βασιλεύουσας, της του Κωνσταντίνου Πόλης, της Κωνσταντινούπολης, έρχεται να
αγγίζει κατάβαθα την ψυχή των απανταχού Ελλήνων.
Πόσο μάλλον εμάς, των Κωνσταντινουπολιτών που γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε στα άγια χώματά της. Για να μην απιστήσουμε στη μνήμη, αφιερώνουμε το σημερινό κείμενο, όχι στα κατεχόμενα, αλλά στην Πόλη.

559 χρόνια συμπληρώνονται την Τρίτη από μια άλλη Τρίτη, αποφράδα την φορά αυτή, την Τρίτη 29 Μαΐου 1453, όταν βάρβαρα φύλα της Ανατολής άλωσαν την Πόλη, την Μητρόπολη του Ελληνισμού και της Ρωμιοσύνης, το λίκνο της Ορθοδοξίας.
Η Πόλη ήταν η πνευματική εστία η οποία, υπό την προστασία του οικουμενικού πατριαρχείου, εξέπεμπε καθοδηγητικό φως. Οι Οθωμανοί μπορεί να κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη, τους ήταν όμως αδύνατο να καταβάλουν τον ελληνικό πνευματικό φοίνικα. Μετά τις απερίγραπτες βαρβαρότητες, σφαγές, λεηλασίες, καταστροφές, βιασμούς κατά τις μέρες που ακολούθησαν την άλωση, ο πνευματικός φοίνικας ξαναζωντάνεψε μέσα από την τέφρα του, ακμαιότερος μεν αλλά υπό δουλεία. Αμέσως εκδόθηκαν Πατριαρχικά Γράμματα και Σιγίλια για την ίδρυση σχολείων όπως η Πατριαρχική Ακαδημία (1454), την οποία διαδέχτηκε η λειτουργούσα και σήμερα Μεγάλη του Γένους Σχολή, «Ο πρόδρομος του Πανεπιστημίου Αθηνών», όπως έλεγε και ο Μανουήλ Γεδεών.
Στους δίσεκτους χρόνους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ιδρύονται σχολεία σε όλη την αχανή Ανατολία. Παντού ελληνικά πνευματικά φυτώρια -Ιερά Θεολογική Σχολή Χάλκης, Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης, Φροντιστήριο Τραπεζούντας, Ροδοκανάκειος Σχολή Καισάρειας. Ελληνική Εμπορική Σχολή Χάλκης, Ζωγράφειο Γυμνάσιο, Ζάππειο Παρθεναγωγείο, Ιωακέιμειο. Μεγάλοι ευεργέτες του έθνους, όπως οι Ζωγράφος, Ζάππας, Ζαρείφης και πολλοί άλλοι, στόλισαν την Κωνσταντινούπολη με πραγματικά κομψοτεχνήματα.
Πολλές ιστορικές λεπτομέρειες, θρύλοι και παραδόσεις θα αναφερθούν και φέτος για την άλωση. Ας αφήσουμε τους ειδικούς να ασχοληθούν με αυτά και στο σημερινό άρθρο ας δούμε την Κωνσταντινούπολη του σήμερα. Ας δούμε την Πόλη που είχε το προνόμιο να είναι η πρωτεύουσα δύο κραταιών αυτοκρατοριών, της Βυζαντινής και της Οθωμανικής. Οι νεότουρκοι, με την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας (29/10/1923), μετέφεραν την πρωτεύουσα στην Άγκυρα, μια πόλη όπου υψώνονται μόνο μιναρέδες και όχι καμπαναριά όπως στην Κωνσταντινούπολη, αφού αυτά θυμίζουν τους πραγματικούς αφέντες της Πόλης. Παράλληλα υιοθέτησαν την ονομασία που της έδωσαν στην Πόλη οι Οθωμανοί: Ιstanbul- Ιστανπούλ (Εις την Πόλιν ).
Για δεκαετίες οι εκάστοτε τουρκικές κυβερνήσεις είχαν ως στόχο τον ξεριζωμό της ελληνικής μειονότητας της Πόλης, αν και τα άρθρα 34-37 της Συνθήκης της Λωζάνης επέβαλαν στην Τουρκία την υποχρέωση να προστατεύει τα δικαιωματα της Χριστιανικής Ορθόδοξης Μειονότητας. Με αλλεπάλληλους διωγμούς, απελάσεις, καταστροφές, λεηλασίες πέτυχαν του στόχου τους με αποτέλεσμα την μείωση του ελληνικού πληθυσμού από 110.000 σε κάπου 2000-2500 εκ των οποίων οι περισσότεροι ηλικιωμένοι και τρόφιμοι του γηροκομείου του Βαλουκλή. Αρκετοί μορφωμένοι Τούρκοι, άνθρωποι των Γραμμάτων και της Τέχνης, ακαδημαϊκοί παραδέχονται ότι με την εκδίωξη των Ελλήνων, η Πόλη έχασε και τον κοσμοπολίτικό της χαρακτήρα. Δυστυχώς, οι νέοι αφέντες της την μετέτρεψαν σε μια ανατολίτικη πόλη στην οποία κουβαλήθηκαν εκατομμύρια άξεστοι και ρακένδυτοι από τα βάθη της Ανατολίας οι οποίοι μένουν στα αποκαλούμενα Gecekondu παραγκουπόλεις). Και ενώ έχει ξεκληριστεί ο ελληνισμός από την Πόλη, η μουσουλμανική μειονότητα της Δ. Θράκης, ζει και βασιλεύει και στις πρόσφατες εκλογές του ελληνικού Κοινοβουλίου εξέλεξαν τρεις βουλευτές.
Πριν από μερικά χρόνια ο Ερντογάν, κάνοντας μια ιστορική αυτοκριτική είχε δηλώσει: «Διώξαμε από την Τουρκία αυτούς που είχαν διαφορετική εθνική ταυτότητα. Πρόκειται για μια φασιστική προσέγγιση. Παραδεχόμαστε το λάθος μας». Ο ίδιος στις 13-5-2012 δήλωσε ότι οι κόκκινες γραμμές του κόμματός του, του Κόμματος ΔικαιοσύνηςΑνάπτυξης είναι «Μια Τουρκία του ενός κράτους, μιας σημαίας, ενός έθνους, μιας γλώσσας και μιας θρησκείας». Καμιά πρόνοια για τις μειονότητες (65.000 Αρμένιοι, 23.000 Εβραίοι, 2500 Έλληνες, εκατομμύρια Κούρδοι και άλλες 47 εθνότητες).

Το Πατριαρχείο στο Φανάρι

ΜΕ ΤΗΝμεταπολίτευση του 1923 , όταν ο Ατατούρκ ανακήρυξε της Τουρκική Δημοκρατία πάνω στα ερείπια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, κατάργησε πολλά προνόμια του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Σήμερα λειτουργεί με τους Ιερούς Κανόνες, τα εκκλησιαστικά έθιμα και τα πατριαρχικά και συνοδικά έγγραφα. Οι λαϊκοί δεν συμμετέχουν στη διοίκηση της Εκκλησίας, όπως επί αυτοκρατορίας, με την εκλογή του πατριάρχη να γίνεται από την Ενδημούσα Σύνοδο.
Έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου είναι ο Πατριαρχικός Οίκος στο Φανάρι, όπου βρίσκεται και ο ιερός ναός του Αγλίου Γεωργίου. Θερινή διαμονή του πατριάρχη είναι η Ιερά Θεολογική Σχολή Χάλκης.
Στην Αρχιεπισκοπή Κωνσταντινούπολης ανήκουν 37 κοινότητες, 50 ενοριακοί ναοί, 10 πατριαρχικές και σταυροπηγιακές μονές, 6 προσκυνήματα, 8 Φιλόπτωχες Αδελφότητες. Το Πατριαρχείο έχει 21 επαρχίες στις 4 ηπείρους (εκτός Αφρικής). Στην άμεση δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου ανήκουν οι μονές του Αγίου Όρους και αρκετές σε διάφορα μέρη της Ελλάδας (Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στην Πάτμο κ.ά.). Διατηρεί ιδρύματα όπως το Ορθόδοξο Κέντρο και το Ινστιτούτο Μεταπτυχιακών σπουδών ορθοδόξου Θεολογίας, αμφότερα στο Chambesyτης Γενέυης , το Ορθόδοξο Κέντρο στο Βerkeleyτων ΗΠΑ κ. ά. Στη Γενεύη βρίσκεται η Γραμματεία Προπαρασκευής της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας και η Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην έδρα του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών), στις Βρυξέλλες το Γραφείο της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην ΕΕ. Ο οικουμενικός πατριάρχης γίνεται δεκτός σε πολλά κράτη του κόσμου, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αλλού με τιμές αρχηγού κράτους άσχετα αν οι Τούρκοι προσπαθούν να τον υποβαθμίσουν και να τον παραλληλίσουν με τους μουφτήδες της Δυτικής Θράκης.

Ο ναός της του Θεού Σοφίας
Πολύ μεγάλος ο αριθμός των ιστορικών, θρησκευτικών, καλλιτεχνικών και τουριστικών μνημείων περιμένουν τον τουρίστα που θα επισκεφθεί τη Βασιλεύουσα. Ειδικά όμως για τους Ορθόδοξους Έλληνες η Πόλη διαφέρει από κάθε άλλη πόλη του κόσμου. Αγία Σοφία, Πατριαρχείο, Μονή της Χώρας, Παναγία των Βλαχερνών, Βυζαντινά Ανάκτορα, Μονή Βαλουκλή με τους τάφους των οικουμενικών πατριαρχών, Βυζαντινός Ιππόδρομος, Μεγάλη του Γένους Σχολή, ελληνικές συνοικίες, μεταβυζαντινοί ναοί και πολλές, πάρα πολλές άλλες βυζαντινές εκκλησίες που, δυστυχώς, σήμερα λειτουργούν ως τζαμιά. Και δεν είναι μόνο τα βυζαντινά μνημεία. Η επί αιώνες κυριαρχία των Οθωμανών άφησε την σφραγίδα της στην πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας ς όπου ανήγειραν αναρίθμητα τζαμιά, μετρεσέδες , παλάτια, χαρέμια.

Ο Βόσπορος, ο Κεράτιος Κόλπος, τα γραφικά χωρία γύρω από τη μεγαλούπολη, οι νέες συνοικίες, τα πολλά μουσεία, η έντονη νυκτερινή ζωή, η πολίτικη κουζίνα ( υπάρχουν κάποιες ταβέρνες που συνεχίζουν την παράδοση) είναι σημαντικοί πόλοι έλξης των τουριστών. Η Πόλη συνδέει δύο ηπείρους (Ευρώπη, Ασία) οι οποίες ενώνονται με τις δύο γέφυρες επί του Βοσπόρου. Στην ευρωπαϊκή και ασιατική ακτή υπάρχουν πολλά χωριά που κάποτε κατοικούνταν σχεδόν αποκλειστικά από Έλληνες. Για κάθε Ελλαδίτη και Κύπριο προσκυνητή η περιήγηση τη Πόλης αρχίζει από την Αγία Σοφία. Οι βυζαντινοί πίστευαν ότι ο ναός της του Θεού Σοφίας ανήκε στον Θεό, το παλάτι στον αυτοκράτορα και ο Ιππόδρομος στο λαό. Μετά την άλωση ο Μωάμεθ ο κατακτητής έκανε το πρώτο του ναμάζι(προσευχή) στον Ναό αυτό, και έκτοτε, για 5 περίπου αιώνες λειτουργούσε ως τζαμί, όπως συνέβη με τον μεγαλύτερο αριθμό ορθόδοξων ναών τόσο στην Πόλη όσο και στα κατεχόμενα. Κατά περιόδους, διάφοροι σουλτάνοι πρόσθεσαν τέσσερις μιναρέδες, καταστράφηκαν τα ιστορικά Ιερά σκεύη, αφαιρέθηκαν οι εικόνες. Όσα ψηφιδωτά και νωπογραφίες γλύτωσαν, καλύφθηκαν με ασβέστη και σοβά για να μην προκαλούν το θρησκευτικό συναίσθημα των μουσουλμάνων πιστών.

Πρώτη, Αντιγόνη, Χάλκη, Πρίγκηπος…
ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑπου ανθούσε η ρωμαίικη μειονότητα στη Πόλη, όσοι Κωνσταντινουπολίτες ήθελαν να βρεθούν μακριά από τη θορυβώδη και όλο άγχος ζωή, να ξεφύγουν από τις σκοτούρες, να μιλήσουν άφοβα και ανενόχλητα ελληνικά έπαιρναν το καραβάκι από το Γαλάτα και σε μια περίπου ώρα βρίσκονταν στα καταπράσινα και πνιγμένα στο πράσινο Πριγκηπονήσια. Όσοι επισκέπτονται την Πόλη και κάνουν το ίδιο αυτό ταξίδι μαγεύονται από την ομορφιά του τοπίο. Με το που αποπλέει το πλοίο βλέπουμε στο νότο την Αγία Σοφία και το ανάκτορο του Τόπκαπι, γνωστό και από την κινηματογραφική ταινία με πρωταγωνίστρια της Μελίνα Μερκούρη. Προς βορρά ο Βόσπορος, ο Πύργος του Λεάνδρου, η Χαλκηδόνα, η Χρυσούπολη… Σε λίγο το πλοίο μας θα πλευρίσει το πρώτο νησί, την Πρώτη, και θα ακολουθήσουν η Αντιγόνη, η Χάλκη και η Πρίγκηπος.

Η Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης ιδρύθηκε το 1844 από τον οικουμενικό πατριάρχη Γερμανό τον Δ΄. Το φυτώριο αυτό των ιεραρχών παραμένει βουβό από το 1971 μετά από απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης. Όσες παραστάσεις και αν έχουν γίνει από τον οικουμενικό πατριάρχη Βαρθολομαίο προς τους πιο ισχυρούς της γης, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, δεν είχαν αποτέλεσμα ενώ αρκετοί αξιωματούχοι του τουρκικού κράτους, αντιλαμβανόμενοι το τίμημα που καταβάλει η χώρα τους, υπόσχονται την επαναλειτουργία της. Κατά τη συνάντηση του οικουμενικού πατριάρχη με τον αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κεμάλ Κιλιτσάρογλου στις αρχές Μαΐου, ο τελευταίος υποσχέθηκε να στηρίξει κάθε απόφαση του κόμματος Ερντογάν που αφορά την Θεολογική Σχολή.

γραβούρα του ναού των Αγίων Αποστόλων 

του Νίκου Χειλαδάκη, Δημοσιογράφου-Συγγραφέα-Τουρκολόγου, Διευθυντή Σύνταξης του «ΕΡΩ»

Ενώ στην Τουρκία σπάει όλα τα ρεκόρ εισιτηρίων η κινηματογραφική επιτυχία, «Φατίχ 1453», η οποία όμως έχει κατηγορηθεί ακόμα και από Τούρκους ιστορικούς  για μεγάλες ιστορικές ανακρίβειες, άνοιξε για άλλη μια φορά σε δημόσια συζήτηση  το ζήτημα του τάφου του Μωάμεθ του Πορθητή και όλων των πιθανών μυστηρίων που κρύβονται εκεί και τα οποία για πολλούς αποτελούν μεγάλο ταμπού για την ίδια την ύπαρξη της Τουρκίας.

Σε μια σημαντική συνέντευξή του στην τουρκική εφημερίδα Χουριέτ, στις 15 Απριλίου 2012,  ο Τούρκος συγγραφέας, Ahmet Ümit, παρουσιάζοντας το νέο του βιβλίο με τον τίτλο, «Να σκοτώσεις τον Σουλτάνο», ένα ιστορικό μυθιστόρημα που αναφέρεται στην ζωή του Μωάμεθ του Πορθητή, δηλώνει ότι υπάρχει ανάγκη να ανοιχτεί επιτέλους ο τάφος του για να ερευνηθεί τι ακριβώς έγινε με τον θάνατό του.

Σύμφωνα με τον
συγγραφέα του έργου, «Σκοτώνοντας τον Σουλτάνο», ο Μωάμεθ ο Πορθητής κατά πάσα πιθανότητα δεν πέθανε με φυσιολογικό τρόπο, αλλά δηλητηριάστηκε. Το γεγονός αυτό για τον Ahmet Ümit έχει πολύ μεγάλη σημασία γιατί αν αποδειχτεί ότι έγινε έτσι, τότε, όπως υποστήριξε ο Τούρκος συγγραφέας, θα καταρρεύσει ένα μεγάλο ταμπού για την ίδια την ύπαρξη της Τουρκίας. Μάλιστα ο Ahmet Ümit χαρακτήρισε «ιστορικό λεκέ» τον δηλητηριασμό του Φατίχ και δεν δίστασε να ζητήσει ακόμα και ιστολογική εξέταση για να εξακριβωθεί η πραγματική αιτία θανάτου του.

Να σημειωθεί ότι ο τάφος του Μωάμεθ του Πορθητή κρατείται ερμητικά κλειστός καθώς στο παρελθόν είχαν κυκλοφορήσει έντονες φήμες ότι αν ανοιχτεί θα αποκαλυφτεί ότι ο Φατίχ, τουλάχιστον στο τέλος της ζωής του, είχε ασπαστεί ο την Ορθοδοξία  και ίσως γι’ αυτόν τον λόγο τον είχαν δηλητηριάσει. Ο πρώτος που μίλησε αποκαλυπτικά για το θέμα αυτό  ήταν  ένας μεγάλος Τούρκος πολιτικός και ποιητής, ο Γιαχία Κεμάλ Μπεγιατλί και το γεγονός αυτό  αναφέρει ο Τούρκος συγγραφέας, Ρεσάτ Εκρέμ Κότσού στο βιβλίο του, «Οθωμανοί ηγεμόνες»,. Η απαγορευμένη αυτή μαρτυρία είναι άκρως αποκαλυπτική για την πραγματική θρησκευτική ταυτότητα του μεγάλου Φατίχ των Οθωμανών, του Μωάμεθ του Πορθητή. Γράφει λοιπόν το βιβλίο: «Την εποχή του Αμπντούλ Χαμίτ του Β΄, στις αρχές του εικοστού αιώνα, είχε σπάσει ένας μεγάλος αγωγός νερού στη συνοικία του μεγάλου τεμένους  του Πορθητού, το Φατίχ. Το Φατίχ είχε οικοδομηθεί μεταξύ των ετών 1463 και 1470, πάνω στα ερείπια της κατεδαφισμένης από τους Οθωμανούς εκκλησίας των Αγίων Αποστόλων, κάτω από την οποία βρίσκονται θαμμένοι πολλοί βυζαντινοί βασιλείς. Στην εκκλησία αυτή ο Γεννάδιος είχε εγκαταστήσει το Πατριαρχείο κατόπιν άδειας του Μωάμεθ μετά την άλωση. Το 1454 ο Πατριάρχης εγκατέλειψε οικιοθελώς την εκκλησία, επειδή μέσα σε αυτή είχε βρεθεί το πτώμα ενός Τούρκου και φοβήθηκε μήπως κατηγορηθούν οι Έλληνες για το έγκλημα. Την κατασκευή του τζαμιού είχε αναλάβει ο Έλληνας αρχιτέκτονας, Χριστόδουλος, που φρόντισε όμως να διατηρήσει τα θεμέλια της κατεδαφισμένης εκκλησίας.  Κατά την επισκευή όμως του χαλασμένου αγωγού, ο Αμπντούλ Χαμίτ έδωσε εντολή να ανοιχτεί ο τάφος του Μωάμεθ που βρίσκονταν δίπλα στο τζαμί, για να διαπιστωθούν τυχόν ζημιές και να επισκευαστούν.  Ο τάφος λοιπόν ανοίχτηκε και σε βάθος τριών μέτρων βρέθηκε μια σιδερένια καταπακτή από όπου μια πέτρινη σκάλα οδηγούσε στην υπόγεια αίθουσα της βυζαντινής εκκλησίας.

 Το πορτραίτο του Μωάμεθ μέσα σε βυζαντινής αρχιτεκτονικής σχέδιο

 Εκεί βρέθηκε ο μαρμάρινος τάφος που βρίσκονταν το ταριχευμένο πτώμα του Μωάμεθ, ολόιδιο με το πορτρέτο που είχε φιλοτεχνήσει ο Ιταλός ζωγράφος Μπελίνι, πέντε μήνες πριν από τον θάνατο του Πορθητή. Το γεγονός αυτό και μόνο για πολλούς αποτελεί τη μεγαλύτερη απόδειξη ότι ο Μωάμεθ θέλησε να ταφεί σαν χριστιανός και βυζαντινός βασιλιάς, εν μέσω των άλλων βυζαντινών αυτοκρατόρων».

Ο σουλτάνος Αμπντούλ Χαμίτ, που για λόγους πολιτικούς την εποχή εκείνη είχε εγκαταλείψει το μπεκτασισμό, (δηλαδή το αιρετικό Ισλάμ), τον οποίο ακολουθούσε και ασπάστηκε τον σουνιτισμό, δηλαδή το ορθόδοξο Ισλάμ, κυριεύτηκε από πανικό και έδωσε εντολή να σφραγιστεί αμέσως ο τάφος του Μωάμεθ. Τα παραπάνω συνέβησαν πριν από το 1908 και έκτοτε ο τάφος του Μωάμεθ δεν ξανάνοιξε. Γι’ αυτό και σήμερα είναι αδύνατο να αποδειχτεί αυτή η μαρτυρία του Μπεγιατλί. Αποτελεί όμως μαρτυρία επιφανούς Τούρκου, η οποία δεν εξυπηρετεί κάποιες σκοπιμότητες και δεν είχε λόγους να παρουσιάζει τον Μωάμεθ Χριστιανό. Σήμερα το μέρος εκείνο είναι απαγορευμένο και δεν επιτρέπεται σε κανένα, είτε αρχαιολόγο είτε θρησκευτικό αρχηγό να το πλησιάσει, επιτείνοντας έτσι το μυστήριο για τους βυζαντινούς βασιλικούς τάφους αλλά και για τους τάφους των σουλτάνων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.

Είναι γεγονός ότι παρόμοιες με αυτήν  μαρτυρίες έχουν κυκλοφορήσει κατά καιρούς στην Τουρκία, αλλά χωρίς να δοθούν για ευνόητους λόγους μεγάλη έκταση. Χαρακτηριστικό όμως είναι ότι στις 19 Δεκεμβρίου 1996, το εβδομαδιαίο περιοδικό, μεγάλης κυκλοφορίας, στην Τουρκία, «Ακτουέλ», του συγκροτήματος της γνωστής εφημερίδας, «Σαμπάχ», είχε κυκλοφορήσει με τον εξής εντυπωσιακό τίτλο:«Ο Πορθητής ήταν Χριστιανός;» και από κάτω είχε τον υπότιτλο:  «Οι ιστορικοί δεν μπόρεσαν μέχρι σήμερα να λύσουν αυτό το μυστήριο, 540 χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου Φατίχ».

Οι τελευταίες επιστημονικές έρευνες απέδειξαν ότι ο άγνωστος Έλληνας δημιουργός του -εικάζεται πως ίσως ήταν ο Αρχιμήδης- ήξερε πράγματα που «ανακαλύφθηκαν» ξανά από τους αστρονόμους περισσότερο από …1.500 χρόνια αργότερα!

* Το ίδρυμα Ευγενίδου θα παρουσιάσει άγνωστες πτυχές του πρώτου «υπολογιστή» που κατασκευάστηκε στην Ιστορία της ανθρωπότητας.

Τα μυστικά του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, μιας συσκευής που, τεχνολογικά, ήταν αιώνες μπροστά από την εποχή της, θα παρουσιάσει την Τετάρτη στο Ιδρυμα Ευγενίδου ο καθηγητής του…   Πανεπιστημίου Αθηνών και συνεργάτης της NASA Ξενοφών Μουσάς. Αν και έχει ανακαλυφθεί εδώ και 110 χρόνια, ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ο πρώτος υπολογιστής, πλανητάριο και αστρονομικό ρολόι, εξακολουθεί να μαγεύει τους επιστήμονες και να κρύβει μυστήρια.

Στην εκδήλωση, η οποία συμπίπτει με τα εγκαίνια της έκθεσης του Ιδρύματος Ευγενίδου για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων, ο καθηγητής Μουσάς θα παρουσιάσει δύο άγνωστες μέχρι πρόσφατα πτυχές οι οποίες επιβεβαιώνουν τη μοναδικότητά του.

Μιλώντας στο «Εθνος» ο κ. Μουσάς επισημαίνει ότι ο Μηχανισμός είναι πιο σημαντικός από όσο πίστευαν οι επιστήμονες «γιατί
αποδεικνύει ότι οι αρχαίοι Ελληνες είχαν πολύ πιο σημαντική τεχνολογία από ό,τι νομίζαμε». Για του λόγου το αληθές, ο καθηγητής Μουσάς λέει ότι από τις έρευνες που έκανε τα τελευταία δύο χρόνια στον Μηχανισμό, ανακάλυψε ότι ο δημιουργός του ήξερε πράγματα που ανακαλύφθηκαν ξανά από τους αστρονόμους περισσότερο από 1.500 χρόνια αργότερα.

«Πριν από 6 χρόνια είχαμε βρει ότι ο Μηχανισμός αποτύπωνε ρεαλιστικά την ταχύτητα της Σελήνης γύρω από τη Γη, ακολουθώντας με καλή προσέγγιση τον δεύτερο νόμο του Κέπλερ. Πρόσφατα ανακαλύψαμε ότι αποτυπώνει και την κίνησή της με μεγαλύτερη ακρίβεια από ό,τι νομίζαμε δίνοντας της μια ελλειπτική τροχιά. Αυτό σημαίνει ότι ικανοποιεί και τους τρεις νόμους του Κέπλερ».

Το έργο του Αρχιμήδη
Η δεύτερη ανακάλυψη δεν σχετίζεται άμεσα με τον ίδιο τον Μηχανισμό, αλλά δίνει περισσότερα στοιχεία για το έργο του μεγάλου μαθηματικού Αρχιμήδη. «Από υπολογισμούς που κάναμε με τον καθηγητή του πανεπιστημίου της Ουψάλα Γκέρεν Χένρικσον, διαπιστώσαμε ότι οι εκλείψεις της Σελήνης που υπολόγισε ο Μηχανισμός παρατηρήθηκαν στις Συρακούσες πριν και μετά τον θάνατο του Αρχιμήδη. Αυτό μας οδήγησε στο συμπέρασμα ότι ο Αρχιμήδης ήταν πιθανόν και αστρονόμος, ενώ πρέπει να είχε και φιλοσοφική σχολή, οι μαθητές της οποίας συνέχισαν το έργο του» εξηγεί ο κ. Μουσάς.

Παρά τα χρόνια μελέτης που έχει αφιερώσει στον Μηχανισμό των Αντικυθήρων και τις ανακαλύψεις που έχει κάνει μέχρι τώρα, ο Ξ. Μουσάς δεν σκέφτεται να σταματήσει τις έρευνες, αφού θεωρεί ότι δεν έχουν αποκαλυφθεί ακόμα όλα τα μυστικά του. «Η έρευνα δεν μπορεί να σταματήσει, αφού συχνά ανακαλύπτουμε πράγματα που μας εκπλήσσουν. Είμαι απολύτως βέβαιος ότι δεν μας έχει αποκαλύψει ακόμα όλα τα μυστικά του» καταλήγει.

Εκπλήξεις για τους επισκέπτες
Την έκθεση «Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων και η Ιστορία της Ελληνικής Αστρονομίας», η οποία εγκαινιάζεται την Τετάρτη στο Ιδρυμα Ευγενίδου, επιμελήθηκε ο ίδιος ο Ξενοφών Μουσάς.

Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να μάθουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για αυτό το τόσο ιδιαίτερο και αξιοθαύμαστο αντικείμενο που ονομάστηκε Μηχανισμός των Αντικυθήρων από τον θαλάσσιο χώρο όπου βρέθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα. Επίσης, στην έκθεση παρουσιάζεται και η εξέλιξη της ελληνικής αστρονομίας, που έγινε πραγματική επιστήμη στη χώρα μας με τη χρήση μαθηματικών και φυσικής.

Δύο μοντέλα
Στην έκθεση παρουσιάζονται δύο αλληλεπιδραστικά μοντέλα, κατασκευασμένα από τον καθηγητή Μάνο Ρουμελιώτη και την καλλιτέχνιδα Αμαλία Πορλίγκου, προβάλλεται σύντομη ταινία του κ. Νίκου Γιαννόπουλου και τρισδιάστατες αλληλεπιδραστικές φωτογραφίες του Tom Malzbender, της HP.
Οι επισκέπτες θα μάθουν περισσότερες λεπτομέρειες για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων από τα 21 πάνελ με πληροφοριακό υλικό, καθώς και από το μπρούντζινο ομοίωμα του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, κατασκευής του μαθηματικού Διον. Κριάρη.
Πριν γίνουν τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσης, ο καθηγητής Ξ. Μουσάς θα παρουσιάσει το βιβλίο του με τίτλο «Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων». Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 17 Ιουνίου και θα είναι ανοιχτή κάθε μέρα από τις 9.30 το πρωί έως τις 9 το βράδυ.

 

FACEBOOK | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |

Copyright © 2017. All Rights Reserved.